Foto: uit open bronnen
Menselijke grenzen ontstaan niet uit de wens om te beledigen
In de loop der jaren worden zelfs de meest gastvrije mensen geconfronteerd met een eenvoudige, zij het ongemakkelijke waarheid: fysieke, emotionele en huiselijke middelen zijn niet onbeperkt. En “nee” zeggen wordt geen daad van egoïsme, maar een vorm van zelfzorg. Dat is precies waar The Washington Post over sprak en het zeer relevante onderwerp aansneed van hoe je je eigen grenzen kunt beschermen en relaties met vrienden, familie en zelfs je dierbaren niet kunt vernietigen.
Neem als voorbeeld een getrouwd stel van volwassenen. Ze wonen in een grote flat in de buurt van een populaire plek in de stad – een plek die automatisch een “handige optie” wordt voor kennissen en familieleden. Ooit waren ze blij om gasten te ontvangen, maar nu geven ze eerlijk toe dat logeerpartijtjes voor anderen onbetaalbaar zijn geworden. De verzoeken houden echter niet op:
- “We zijn hier maar een paar dagen.”
- “Ik zal ontbijt maken.”
- “Het is nauwelijks een probleem.”
Het probleem is dat zelfs na een beleefd “sorry, we kunnen niet” mensen gaan afdingen, en dan gaat het niet meer om gastvrijheid, maar om verboden terrein.
Wanneer iemand gedwongen wordt om zijn “nee” uit te leggen, begint hij te twijfelen aan zijn eigen recht om te weigeren. Dit is vooral pijnlijk op oudere leeftijd, wanneer energie waardevoller is dan sociale verplichtingen.
Waarom “nee” een volledige zin is
Grenzen bestaan niet om over te discussiëren, maar om gerespecteerd te worden. Weigeren zonder uitleg is niet onbeleefd, het is duidelijkheid, maar als de gesprekspartner aandringt, “compensaties” aanbiedt of schuldgevoelens oproept, ligt de verantwoordelijkheid voor de spanning niet bij degene die weigerde, maar bij degene die het antwoord niet accepteerde.
Een praktische oplossing die in The Washington Post wordt voorgesteld is preventieve eerlijkheid:
- Vertel vrienden en familie openlijk dat de indeling van het leven is veranderd;
- leg uit dat dagbezoeken mogelijk zijn, maar overnachtingen niet;
- doe dit niet als reactie op een verzoek, maar vooraf, bijvoorbeeld in een vakantiebericht.
Dit verlicht spanningen nog voordat ze ontstaan.
Grenzen zijn geen muren, het zijn filters. Menselijke grenzen ontstaan niet uit de wens om te beledigen. Ze ontstaan uit de behoefte om te overleven – fysiek en emotioneel.
Echte relaties verdragen een eerlijke “nee”. De relaties die erdoor afbrokkelen worden vaak alleen bij elkaar gehouden door een stilzwijgende overeenkomst om het te tolereren. En misschien wel het belangrijkste: je hoeft je niet op je gemak te voelen om aardig te zijn. Zelfzorg is niet het einde van gastvrijheid. Het is de nieuwe, meer volwassen vorm ervan.
